Parashikimi i motit bëhet duke futur një numër të jashtëzakonshëm matjesh të gjendjes aktuale të atmosferës në modele kompjuterike që zbatojnë ligjet e fizikës dhe llogaritin si do të ndryshojë moti. Sa më larg në të ardhmen shtrihet një parashikim, aq më pak i sigurt bëhet, sepse gabimet e vogla rriten me kohën.

Ku nis parashikimi?

Gjithçka fillon me matjen e asaj që po ndodh në atmosferë tani. Të dhënat vijnë nga disa burime:

  • Stacionet meteorologjike në tokë masin temperaturën, presionin, lagështinë dhe erën.
  • Satelitët vëzhgojnë nga hapësira retë, lagështinë dhe temperaturat.
  • Balonat meteorologjike ngjiten nëpër atmosferë dhe masin kushtet në lartësi.
  • Radarët zbulojnë reshjet dhe intensitetin e tyre.

Së bashku, këto miliona matje krijojnë një pamje të atmosferës në një çast të caktuar.

Si e llogaritin modelet motin?

Ajo pamje fillestare futet në modele kompjuterike të atmosferës. Modelet e ndajnë atmosferën në një rrjetë pikash dhe zbatojnë ligjet fizike në secilën prej tyre: si lëviz ajri, si bartet nxehtësia, si kondensohet lagështia në re dhe shi.

Hap pas hapi, modeli llogarit si do të ndryshojë gjendja gjatë minutave, orëve dhe ditëve në vijim. Rezultati shndërrohet në parashikimin që shihni: temperatura, reshje, erë dhe simbole për çdo periudhë.

Pse parashikimi ndonjëherë gabon?

Atmosfera është një sistem kaotik: një ndryshim i vogël në gjendjen fillestare mund të çojë me kohën në një ndryshim të madh në rezultat. Meqë matjet nuk janë kurrë të përsosura, ato pasaktësi të vogla rriten ndërsa modeli shikon më larg në të ardhmen.

Prandaj:

  • Sot dhe nesër parashikimi zakonisht është mjaft i saktë.
  • Disa ditë përpara pasiguria rritet.
  • Fundi i javës e më tej duhet lexuar si orientim, jo si garanci.

Për ta trajtuar këtë pasiguri, meteorologët shpesh i ekzekutojnë modelet shumë herë me ndryshime të vogla dhe kontrollojnë sa përputhen rezultatet. Sa më e madhe përputhja, aq më i madh besimi në parashikim.

Çfarë do të thotë "gjasa për shi"?

Gjasa për shi është një burim i zakonshëm keqkuptimi. Numri, të themi 70%, tregon sa e mundshme është që të bjerë shi në një vend të caktuar gjatë periudhës së dhënë. Ai nuk tregon sa shi do të bjerë as sa gjatë do të bjerë.

Pra, 30% gjasa do të thotë se shiu është i mundshëm, por më pak i mundshëm sesa e kundërta: ia vlen ta keni çadrën pranë, por s'ka arsye t'i anuloni planet.

Pse t'i besojmë fare parashikimit?

Pavarësisht pasigurisë, parashikimet moderne janë shumë më të mira se dikur, falë matjeve më të mira dhe modeleve më të fuqishme. Të lexuara si duhet, me më shumë besim për ditët e afërta dhe me njëfarë rezerve për ato të largëtat, ato janë një udhërrëfyes i vlefshëm dhe i besueshëm për planifikimin e jetës së përditshme. Për t'i lexuar më lehtë, shikoni çfarë kuptimi kanë simbolet e motit.